Zaburzenia odżywiania
Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania

W dzisiejszym świecie kult ciała i presja społeczna narzucają nieustanny nacisk na idealny wygląd. Często prowadzi do zaburzeń odżywiania. Zjawiska takie jak anoreksja, bulimia czy zaburzenia jedzenia mają coraz większy wpływ na życie ludzi, zwłaszcza młodych. Warto zgłębić tę kwestię, zrozumieć jej mechanizmy oraz świadomie działać, by przeciwdziałać negatywnym skutkom.

Wzorce odżywiania a nasza psychika

W temacie zaburzeń odżywiania mieści się bardzo wiele chorób związanych z naszą psychiką i połączonych z niezdrową relacją człowieka z jedzeniem. Dużo osób w średnim wieku nie zdaje sobie sprawy, że wprowadzony przez ich rodziców model odżywiania był krzywdzący. Często dostarcza im niewystarczającą ilości składników odżywczych. Nauczyli się jeść ze względu na to, kiedy trzeba, a nie kiedy ma się potrzebę. Zabranianie jedzenia różnych produktów i nakazywanie jedzenia innych może prowadzić do zaburzeń układu pokarmowego. National Institute of Mental Health podaje, że zaburzenia odżywiania są szeroko omawianym zagadnieniem w kontekście zdrowia psychicznego, co podkreśla ich znaczenie dla społeczności medycznej i społecznej.1

Wpływ rodzinnych modeli na występowanie zaburzeń odżywiania

Na pewno każdy z was kiedyś usłyszał od swoich rodziców czy dziadków klasyczne polskie powiedzenie dotyczące wyboru mięsa nad ziemniakami: „Mięso zjedz a ziemniaki zostaw.” Wzięło się to stąd, że zarówno w czasie wojny, jak i w systemie gospodarki centralnie planowanej, jakim był komunizm, brakowało dostępu do różnorodnej żywności, dlatego uśmiechem dla duszy było wtedy zjedzenie towaru tak niedostępnego jak mięso. Żyjemy już w innych czasach, pełnych możliwości zdrowego balansowania między tym, co jemy. Mamy łatwy dostęp do setek a nawet tysięcy opcji sposobów żywienia.

Niestety to nie jedyny problem, osoby starsze i w średnim wieku, ale także młodzież bardzo uzależnia się od cukru. Czy widziałeś kiedyś w swoim domu, że większość osób zawsze je ciasto do słodzonej kawy? Czy twoja babcia i mama często odmawiają obiadu na rzecz łatwo dostępnych produktów słodkich, takich jak ptasie mleczko czy czekolada? A problem podjadania w nocy spowodowany całodobowym rytmem pracy i przewlekłym stresem?

Zdjęcie kobiety jedzącej dużą ilość fast foodów oraz słodyczy

Zaburzenia odżywiania: toksyczne wzorce piękna

Żyjemy w dobie wysoko rozwiniętego hejtu zwłaszcza w internecie i przekazywania toksycznych wzorców na to, jaki jest ideał piękna i jak powinna wyglądać każda sylwetka. Na hejt zwłaszcza narażone są młode kobiety i nastolatki. Porównując się do idealnych sylwetek z Instagrama i telewizji, bez braku dostępu do zdrowszych produktów żywieniowych, zaczynają się głodzić, aby szybko schudnąć. W tym miejscu zaczynają się zaburzenia kompulsywnego objadania. Kiedy wysiłek nie przynosi skutku, ponieważ organizm zwyczajnie domaga się pożywienia i substancji odżywczych, jedzenie staje się nieuchronnym impulsem, prowadzącym do momentów kompulsywnego objadania się. Właśnie w tym momencie zaczynają się pierwsze napady głodu i jedzenie do momentu, w którym mamy ochotę zwymiotować. Następnie powoduje to wyrzuty sumienia i okropne myśli. Jest to niezwykle szkodliwe i prowadzi do stałych schorzeń, takich jak bulimia, anoreksja czy po prostu głodówki na zmianę z kompulsywnym objadaniem. Szkodliwy wpływ na to ma również zastępowanie jedzenia papierosami, kawą i energetykami.

Zaburzenia odżywiania: pułapki liczenia kalorii i nierealistyczne diety

Liczenie kalorii i nierealne diety, promowane przez niektórych znanych dietetyków w internecie, tak naprawdę dużo bardziej szkodzą niż pomagają upraszczając czy nawet pomijając tak złożone problemy jak zaburzenia odżywiania. Do tego dochodzi problem niskiej samooceny, często podsycany przez osoby najbliższe, które powinny nas wspierać. I gdzie tutaj ludzka godność, gdy ktoś, a zwłaszcza rodzic, powie takiej osobie, że faktycznie mogłaby schudnąć? Patrzenie na BMI i inne wskaźniki, jak na coś najważniejszego na świecie, zamiast na stan zdrowia oceniany przez lekarzy, może prowadzić do mylnych wniosków. 

Zdjęcie kobiety jedzącej pojedynczy brokuł

Zaburzenia odżywiania i ich konsekwencje

Nauczenie złych wzorców kobiecego ciała, zaczerpniętych z internetu przez młodych mężczyzn, prowadzi do obrzydzenia do jakichkolwiek fałdek czy rozstępów, co w konsekwencji wpływa negatywnie postrzeganie siebie i innych. Dodatkowo niska samoocena, izolacja społeczna oraz fizyczne konsekwencje zaburzeń odżywiania mogą również wpływać na stan psychiczny i zwiększać ryzyko samobójstwa. Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez Arcelusa i współpracowników (2011), wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów z anoreksją nerwicową i innymi zaburzeniami odżywiania są obiektem wielu analiz. Badania potwierdzają, że jest to poważny problem zdrowotny, wymagający natychmiastowej uwagi.2 Warto jednak pamiętać, że samobójstwo jest złożonym problemem, który może mieć wiele różnych przyczyn i czynników ryzyka. Jeśli masz jakiekolwiek problemy emocjonalne lub obawy dotyczące siebie lub kogoś bliskiego, zawsze warto szukać pomocy u profesjonalistów, takich jak psycholog czy psychiatra.

Zdrowie psychiczne w walce z zaburzeniami odżywiania

Na szczęście powstał ruch body positive, który promuje bardzo ważną wartość w tych czasach, taką jak akceptacja siebie bez względu na to, jak wyglądamy, bowiem należy pokochać siebie, aby czuć się szczęśliwym i mieć siłę i motywację do zmian. Jest to niezwykle ważny ruch, który pomaga w kochaniu swojego ciała, umacnia i pokazuje jak znaleźć siłę, aby nie przejmować się krytyką i hejtem.

Podsumowując, zaburzenia odżywiania to globalny problem na skalę świata i należy z nim walczyć, wspierając osoby borykające się z nim. Nie można lekceważyć próśb naszych bliskich o zrozumienie. Jedno życie posiadamy, dlatego istotne jest, abyśmy je prowadzili w zdrowiu i szczęściu. W zdrowym ciele tkwi zdrowy duch, co prowadzi do lepszego samopoczucia.

Źródła:

  1. National Institute of Mental Health. (2021). Eating disorders. Retrieved from https://www.nimh.nih.gov/health/topics/eating-disorders/index.shtml ↩︎
  2. Arcelus, J., Mitchell, A. J., Wales, J., & Nielsen, S. (2011). Mortality rates in patients with anorexia nervosa and other eating disorders: a meta-analysis of 36 studies. Archives of General Psychiatry, 68(7), 724-731.
    ↩︎

Newsletter

TYLKO CIEKAWE I KONKRETNE TREŚCI

Skip to content